İfade Özgürlüğü Derneği’nin (İFÖD) EngelliWeb projesi kapsamında yayımladığı son rapor, Türkiye’deki dijital sansürün ulaştığı vahim boyutları gözler önüne serdi. Verilere göre yalnızca Eylül 2026 ayı içerisinde en az 1.270 X (eski adıyla Twitter) hesabı erişime engellendi. Bu hesapların yaklaşık yüzde 90’ı, platform yönetimi tarafından Türkiye’deki kullanıcılara görünmez kılındı.
2025 YILININ TOPLAM SAYISI TEK BİR AYDA AŞILDI
Yayımlanan raporda dikkat çeken en çarpıcı detaylardan biri sansürün hızlanma ivmesi oldu. Eylül ayında gerçekleşen 1.270 engelleme sayısı, 5651 sayılı İnternet Kanunu’nun 8/A maddesi kapsamında 2025 yılının tamamında engellenen 995 X hesabını tek bir ayda geride bıraktı. Engellemelerin 941’inin ise ayın ikinci yarısında yoğunlaşması dikkat çekti.
Erişim engeli getirilen ve takipçi verisine ulaşılabilen 1.227 hesabın toplam takipçi sayısının 35 milyonun üzerinde olduğu açıklandı. Bu hesapların 362’sinin 10 binden, 70’inin 100 binden, 10’unun ise 500 binden fazla takipçisi bulunuyordu.
SANSÜRÜ BELGELEYEN ENGELLİWEB HESABI DA KAPATILDI
Türkiye’deki internet sansürünü ve erişim engellerini 2008 yılından bu yana kayıt altına alan EngelliWeb’in resmi X hesabı da 1 Ekim itibarıyla erişime kapatıldı. X platformu tarafından iletilen bildirimde, işlemin Siber Güvenlik Başkanlığı (SGB) tarafından gönderilen ve 8/A maddesine dayandırılan bir karar doğrultusunda yapıldığı ifade edildi. Ancak kararın hukuki ayrıntıları İFÖD’e iletilmedi.
Dernek yönetimi, daha önce EngelliWeb paylaşımlarının hedef alındığını belirterek, “Bu kez doğrudan sansürü kayıt altına alan hesabımız hedef alınmıştır” tepkisini gösterdi.
GAZETECİLER, HAK ÖRGÜTLERİ VE AKADEMİSYENLER LİSTEDE
Eylül ayındaki kitlesel engellemeler toplumun çok farklı kesimlerini hedef aldı. LGBTİ+ ve kadın örgütleri, hak savunucuları, gazeteciler, akademisyenler, ekonomistler ve farklı siyasi çevrelerin hesapları görünmez kılındı. Engellemelere “Ailem Güvende” operasyonları, müstehcenlik iddiaları, fon krizi paylaşımları, Narin Güran cinayeti soruşturması haberleri ve çeşitli adli soruşturmalar gerekçe gösterildi.
Erişime engellenen isimler ve kurumlar arasında şu dikkat çeken hesaplar yer aldı:
- Gazeteciler ve Yazarlar: Erk Acarer, Naz Yavuzarslan, Canan Kaya, Meral Danyıldız, Özlem Akarsu Çelik, Fırat Fıstık, İrem Afşin ve Yaman Akdeniz.
- Medya Kuruluşları: Kısa Dalga, soL Haber, Mezopotamya Ajansı, JinNews, Velvele ve Kaos GL Haber.
- Ekonomistler: Prof. Dr. Veysel Ulusoy, İnan Mutlu ve Emre Şirin.
- Sivil Toplum ve Hak Örgütleri: Kaos GL Derneği, Uluslararası Af Örgütü Türkiye, Medya ve Hukuk Çalışmaları Derneği (MLSA), Barış Akademisyenleri, Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu, Türkiye Kadın Dernekleri Federasyonu, Kadın Koalisyonu, Türkiye Psikiyatri Derneği, Ali İsmail Korkmaz Vakfı (ALİKEV), TİP LGBTİ+ Bürosu ve Umut-Sen.
GEREKÇE VE KARAR YOK: “KİTLESEL VE KEYFİ SANSÜR DÜZENİ”
İFÖD, erişim engeli kararlarının kamuoyuna açıklanmadığını ve hesap sahiplerine tebliğ edilmediğini vurguladı. Dernek, ulaştığı Eylül ayına ait 9 karar ve 1 talep yazısı üzerinden 1.270 hesaptan yalnızca 115’inin dayanağını tespit edebildiklerini, geriye kalan 1.155 hesabın hangi gerekçe veya kararla engellendiğinin bilinmediğini kaydetti.
İFÖD açıklamasında, Anayasa Mahkemesi’nin (AYM) 2023 tarihli Artı Media GmbH kararına atıfta bulunuldu. Mahkemenin, 5651 sayılı Kanun’un 8/A maddesinin kamu makamlarının keyfi uygulamalarını önleyecek güvencelerden yoksun olduğuna ve ihlalin doğrudan kanunun kendisinden kaynaklandığına karar verdiği hatırlatıldı. Dernek, sulh ceza hâkimliklerini bu maddeyi AYM’ye taşımaya ve toptan engelleme uygulamalarına derhal son vermeye çağırdı.
