Sitemizi Google aramalarında tercih edilen kaynak olarak ekleyin.
CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, 2025 ve 2026 yıllarındaki tarımsal ürün alım fiyatlarını motorin ve tarımsal girdi maliyetlerindeki artışlarla karşılaştırdı. Gürer, ürün fiyatlarının maliyet artışlarının oldukça gerisinde kaldığını belirterek, “Çiftçinin maliyeti ile ürününe verilen fiyat arasındaki makas giderek açılıyor. Üretici daha pahalıya üretiyor ancak maliyet artışının gerisinde kalan fiyatlarla satmak zorunda kalıyor” uyarısında bulundu.
MOTORİN BİR YILDA YÜZDE 53,7 ZAMLANDI
Tarımsal üretimin en temel maliyet kalemlerinden biri olan motorindeki fiyat artışına dikkat çeken Gürer, 1 Eylül 2025 tarihinde 54 lira olan motorinin litresinin 1 Eylül 2026 tarihinde 83 liraya çıktığını vurguladı. Bir yılda 29 liralık (%53,7) artış yaşandığını kaydeden CHP’li vekil, “Tarlasını sürmekten hasada ve nakliyeye kadar her aşamada motorin kullanan çiftçinin ürününe bu artışın altında fiyat verilmesi gelir kaybını kaçınılmaz kılıyor” dedi.
GİRDİ MALİYETLERİ %34,02 ARTTI, ÜRÜN ZAMLARI DÜŞÜK KALDI
Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi’nin 12 aylık ortalamalara göre yüzde 34,02 arttığını hatırlatan Gürer, başlıca ürünlerdeki fiyat değişimlerini ve oluşan farkları şöyle sıraladı:
Arpa: 2025’te tonu 11 bin lira olan arpa, 2026’da 12 bin 750 liraya çıktı (%15,9 artış). Fiyat motorin artışı oranında (%53,7) yükselseydi tonu 16 bin 900 lira olmalıydı; kayıp ton başına 4 bin 150 lira.
Buğday: Makarnalık ve ekmeklik buğdayın tonu 13 bin 500 liradan 16 bin 500 liraya yükseldi (%22,2 artış). Motorin artışı yansıtılsaydı ton fiyatının 20 bin 750 lira olması gerekiyordu; kayıp ton başına 4 bin 250 lira.
Fındık: Giresun kalite fındık 200 liradan 255 liraya (%27,5 artış), Levant kalite ise 195 liradan 250 liraya (%28,2 artış) çıktı. Motorin artışı baz alınsaydı Giresun kalite fındığın kilogramı 307 lira olmalıydı; kayıp kilogram başına 52 lira.
“MASA BAŞINDA DEĞİL, TARLADA HESAP YAPILMALI”
Çiftçinin nominal olarak eline daha çok para geçse de alım gücünün düştüğünün altını çizen Gürer, fiyat belirleme süreçlerinin değişmesi gerektiğini söyledi. Alım fiyatlarının masa başında değil tarladaki gerçek maliyetler (gübre, tohum, ilaç, sulama, işçilik) hesaplanarak belirlenmesi gerektiğini ifade eden Gürer, “Çiftçi üretim yaparken zarar ederse üretimden çekilir. Üreticiyi tarlada tutmanın yolu, emeğinin karşılığını veren bir fiyat politikası uygulamaktır” değerlendirmesini yaptı.
TARIMSAL GİRDİ FİYAT ENDEKSİ VE TAĞŞİŞ İLİŞKİSİ
Tarımsal üretimde Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi (AGRI-PPI); gübre, tohum, ilaç, mazot, elektrik ve yem gibi temel girdilerin fiyat değişimlerini ölçen resmi bir göstergedir. Üretici maliyetlerinin (girdi endeksi) ürün satış fiyatından daha hızlı yükselmesi durumunda tarımsal ticaret hadleri çiftçi aleyhine bozulur. Üretim maliyetlerini karşılayamayan üreticinin tarladan çekilmesi ise tarımsal arzı düşürerek gıda piyasasında hem fiyat artışlarına hem de haksız rekabet ile gıda hilelerine (taklit ve tağşiş) zemin hazırlar.

