Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, 5488 sayılı Tarım Kanunu’nun tarımsal destekleme ödemelerine ilişkin hükümlerinin 20 yıldır eksik uygulandığını açıkladı. Gürer, 2006-2026 yılları arasındaki 20 yıllık süreçte yasal olarak verilmesi gereken destek tutarı ile gerçekleşen ödemeler arasındaki farkın 1 trilyon 630 milyar lirayı bulduğunu belirtti.
TARIM KANUNU’NUN 21’İNCİ MADDESİ YILLARDIR UYGULANMIYOR
Ömer Fethi Gürer, 18 Nisan 2006 tarihinde kabul edilerek Resmî Gazete’de yayımlanan 5488 sayılı Tarım Kanunu’nun 21’inci maddesini hatırlattı. Söz konusu maddede, tarımsal destekleme programlarına bütçeden ayrılacak kaynağın Gayrisafi Millî Hasılanın (GSMH) yüzde 1’inden az olamayacağının açıkça hükme bağlandığını vurgulayan Gürer, kanunun yürürlüğe girmesinden bu yana geçen 20 yılda üreticinin hakkı olan desteği tam olarak alamadığını ifade etti.
Gürer, 2006-2026 dönemini kapsayan verileri şu sözlerle paylaştı:
“20 yılda çiftçimize toplam 682 milyar 185 milyon lira tarımsal destek ödemesi yapıldı. Oysa Tarım Kanunu’nun 21’inci maddesi uyarınca aynı dönemde verilmesi gereken toplam destek tutarı 2 trilyon 312 milyar 708 milyon liraydı. Aradaki fark tam 1 trilyon 630 milyar 523 milyon lira. Üreticinin alın teriyle ayakta tuttuğu tarım sektörüne kanunun öngördüğü kaynak aktarılmamış, çiftçinin hakkı eksik bırakılmıştır.”
2026 YILINDA FARK 604 MİLYAR LİRAYI BULDU
Desteklerdeki yetersizliğin 2026 bütçesinde de devam ettiğini kaydeden Gürer, bu yıl gerçekleşen tarımsal destek tutarının 168 milyar lirada kaldığını söyledi. Kanundaki yüzde 1’lik kural uygulansaydı 2026 yılında çiftçiye 772 milyar lira destek ödenmesi gerektiğini belirten Gürer, yalnızca bu yılki farkın 604 milyar liraya ulaştığına dikkat çekti. Gürer, desteğin bir lütuf değil, tarımsal üretimin sürdürülebilirliği için zorunlu bir kamu politikası olduğunu vurguladı.
ÇİFTÇİNİN BANKA BORCU 1 TRİLYON 511 MİLYAR LİRAYA YÜKSELDİ
Tarımsal desteklerin yetersiz kalmasının üreticileri kredi ve borçlanmaya yönelttiğini belirten CHP’li Gürer, tarım sektörünün finansal tablosuna ilişkin verileri aktardı. Temmuz 2026 itibarıyla çiftçilerin bankalara olan kredi borcunun 1 trilyon 511 milyar liraya yükseldiğini ifade eden Gürer, borç yükünün son bir yılda 417 milyar lira arttığını kaydetti.
2006 yılında sektörün banka borcunun 6 milyar 475 milyon lira seviyesinde olduğunu hatırlatan Gürer, “Çiftçinin borcu katlanarak büyüyor ancak geliri ve aldığı destek aynı oranda artmıyor. Yüksek girdi maliyetleriyle mücadele eden üretici, eski borcunu kapatabilmek için yeniden borçlanmak zorunda kalıyor” değerlendirmesinde bulundu.
20 YILLIK RAKAMLARLA TARIM DOKÜMÜ (2006-2026)
Gerçekleşen Toplam Destek: 682 milyar 185 milyon TL
Kanunun Öngördüğü Toplam Destek (%1): 2 trilyon 312 milyar 708 milyon TL
Eksik Kalan Toplam Destek: 1 trilyon 630 milyar 523 milyon TL
2026 Gerçekleşen Destek: 168 milyar TL
2026 Kanuni Öngörü: 772 milyar TL
2026 Eksik Kalan Desteği: 604 milyar TL
Çiftçinin Banka Borcu (Temmuz 2026): 1 trilyon 511 milyar TL
