Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Dr. Gamze Akkuş İlgezdi, Karayolları Genel Müdürlüğü (KGM) sorumluluğundaki köprü ve otoyolların işletme hakkı devri yöntemiyle özelleştirilmesi planlarına sert tepki gösterdi. Sürecin bütçe dengesini ve yurttaşın ulaşım hakkını tehdit ettiğini vurgulayan İlgezdi, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığı’na yazılı soru önergesi verdi.
DÖVİZ GARANTİLİ MODEL VE FAHİŞ TARİFE UYARISI
Özelleştirme hazırlıklarının kamu yararına ve mali disipline aykırı olduğunu ifade eden Dr. Akkuş İlgezdi, Kamu-Özel İşbirliği (KÖİ) projelerindeki döviz garantili modelin Hazine’ye getirdiği ağır yükü hatırlattı.
Mevcut kamusal altyapının benzer bir kâr garantisine teslim edilemeyeceğini belirten İlgezdi, şu değerlendirmelerde bulundu:
“Halkın vergileriyle yapılmış yollarda yüklenici firmalara döviz kuru endeksli araç geçiş garantisi verilmesi, kamu kaynaklarının belirli şirketlere aktarılması anlamına gelir. Tarife belirleme yetkisinin işleticiye bırakılması ya da KGM’nin Yİ-ÜFE tavan şartının devre dışı kalması durumunda yurttaş fahiş ücretlerle karşılaşacaktır. Ulaşım kamusal bir haktır; denetimsiz bir imtiyaz modeli halkı mağdur eder.”
SAYIŞTAY RAPORLARI VE BAKIM-ONARIM MALIYETİ
Sayıştay’ın KGM ve Özelleştirme İdaresi Başkanlığı (ÖİB) denetim raporlarına dikkat çeken CHP’li vekil, geçmişte devredilen yollarda bakım ve onarım yükümlülüklerinin firmalarca zamanında yerine getirilmediğinin açıkça belgelendiğini söyledi. Şartnamelere ağır cezai şartlar ve yüksek teminatlar eklenmediği takdirde, şirketlerin sadece tahsilat yapacağını, bakım masraflarının ise yine kamunun sırtına yıkılacağını kaydetti.
İlgezdi ayrıca, güzergâhlardaki akaryakıt istasyonları, dinlenme tesisleri ve ticari alanlardan elde edilecek devasa kira gelirlerinin kime aktarılacağının kamuoyuna şeffaf bir şekilde açıklanması gerektiğini ifade etti.
KGM EMEKÇİLERİNİN İSTİHDAM GÜVENCESİ BELİRSİZ
Özelleştirme kapsamına alınması gündemde olan hatlarda görev yapan personelin geleceğine ilişkin endişelerini de dile getiren İlgezdi, “Gece gündüz çalışan kadrolu ve sözleşmeli KGM emekçilerinin özlük hakları, nakil süreçleri ve istihdam güvenceleri 4046 sayılı Kanun çerçevesinde netleştirilmemiştir. Ne kamusal altyapımızın ne de emekçilerimizin kazanılmış haklarının belirsizliğe terk edilmesine izin vermeyeceğiz” dedi.
BAKAN MEHMET ŞİMŞEK’E YÖNELTİLEN KRİTİK SORULAR
CHP’li Dr. Gamze Akkuş İlgezdi, Bakan Şimşek tarafından yanıtlanması amacıyla TBMM’ye sunduğu soru önergesinde öne çıkan maddeler şunlar oldu:
Araç Garantisi: Devir ihalelerinde yüklenici firmalara araç geçiş garantisi verilecek midir? Verilecekse döviz endeksi yerine TL bazlı bir düzenleme öngörülmekte midir?
Tavan Fiyat: İşletme hakkı devredilecek hatlarda KGM’nin uyguladığı yıllık Yİ-ÜFE artış tavanı şartı aranacak mıdır?
Sayıştay Tedbirleri: Sayıştay raporlarında tespit edilen bakım-onarım aksaklıklarına karşı şartnamelere hangi cezai şartlar ve teminat oranları eklenecektir?
Finansal Değerleme: Özelleştirilecek hatların mevcut yıllık net gelir akışı ile devir bedeli kıyaslandığında kamu lehine oluşan net çıkar oranı yüzde kaçtır?
Personel Hakları: KGM bünyesinde çalışan kadrolu ve sözleşmeli personelin 4046 sayılı Kanun’un 22. maddesi kapsamındaki nakil ve özlük hakları nasıl planlanmıştır?
Ticari Alan Gelirleri: Otoyol üzerindeki dinlenme tesisi ve akaryakıt istasyonlarının kira gelirleri işletmeciye mi devredilecek, yoksa Hazine’de mi tutulacaktır?
İmtiyaz Süreleri: ‘İşletme Hakkı Devri Sözleşmesi’ taslaklarında öngörülen imtiyaz süreleri ne kadardır ve bu süreler hangi ekonomik ömür hesabı ile belirlenmiştir?
