Sermaye piyasalarını ve siyaset gündemini sarsan fon krizinde son derece dikkat çekici bir gelişme yaşandı. Özata Denizcilik hisselerindeki şaibeli borsa işlemleriyle gündeme gelen eski Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı ve AKP eski Genel Başkan Yardımcısı Fatma Betül Sayan Kaya ile eşi İlyas Kaya’nın, söz konusu işlemlerden elde ettikleri yaklaşık 2,2 milyar lirayı devlete iade ettikleri öne sürüldü. Haklarında resmi bir SPK suç duyurusu ya da savcılık ifadesi bulunmayan çiftin bu hamlesi, hukuki ve idari açıdan yeni soru işaretlerini beraberinde getirdi.
4 AYDA 163 MİLYON LİRADAN 2,17 MİLYAR LİRAYA ULAŞAN KAZANÇ
Gelişmelerin odağındaki borsa işlemleri, Özata Denizcilik hisselerinde yaşanan olağan dışı yükselişle başladı. Yeni Parti Sözcüsü Zeynel Emre’nin kamuoyuyla paylaştığı iddialara göre Kaya çifti, 8 Nisan tarihinden itibaren hisse başına 255 liradan alım yapmaya başladı. Eylül ayında hisseler 4 bin 482 lira seviyesine ulaştığında satış gerçekleşti.
Çiftin toplamda 163 milyon 46 bin liralık yatırımla yaklaşık 2 milyar 170 milyon lira net gelir elde ettiği belirtildi. Kriz patlamadan hemen önce gerçekleşen bu hızlı satışlar, piyasada “içeriden bilgi alma” (insider trading) iddialarını gündeme getirdi. İddiaların ardından Fatma Betül Sayan Kaya, “sürecin selameti ve siyasi sorumluluk” gerekçesiyle AKP Genel Başkan Yardımcılığı görevinden istifa etmişti.
2,2 MİLYAR LİRALIK İADE VE YANIT BEKLEYEN HUKUKİ SORULAR
Ekonomim’de yer alan habere göre Kaya çifti, elde ettikleri yaklaşık 2,2 milyar liralık tutarı Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın bildirdiği belirtilen banka hesabına aktardı. Bu hamle, sermaye piyasası mevzuatı ve genel hukuk kuralları açısından şu kritik soruları doğurdu:
Mal Varlığı Tedbiri Uygulandı mı?
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın çiftin mal varlığına kısıtlama getirilmesini talep ettiği yönündeki haberlere rağmen, milyarlarca liralık bir transferin yapılabilmiş olması tedbirin uygulanıp uygulanmadığı ya da savcılık izniyle mi yapıldığı sorusunu gündeme getirdi.
Etkin Pişmanlık Şartları Oluştu mu?
Sermaye Piyasası Kanunu uyarınca etkin pişmanlıktan yararlanabilmek için öncelikle SPK’nın ilgili kişiler hakkında resmi suç duyurusunda bulunması ve elde edilen menfaatin iki katının (somut olayda yaklaşık 4 milyar TL) 15 gün içinde ödenmesi gerekiyor. SPK’nın Özata Denizcilik hisseleriyle ilgili yayınladığı 11 kişilik suç duyurusu listesinde Kaya çiftinin adının yer almaması ve ödenen tutarın kazancın iki katı olmaması nedeniyle hukuki statü belirsizliğini koruyor.
İfade İşlemleri Neden Başlamadı?
Yüz binlerce mağdurun bulunduğu fon krizinde, parayı iade ederek dolaylı bir ikrarda bulunduğu değerlendirilen isimlerin henüz ifadesine dahi başvurulmamış olması kamuoyunda ve hukuk çevrelerinde tartışılmaya devam ediyor.
Konuya ilişkin savcılık yürütülen soruşturma dosyası üzerindeki gizlilik ve inceleme süreçleri sürerken, resmi makamlardan yapılacak net açıklamalar bekleniyor.
