Küresel enerji piyasalarında yaşanan sert dalgalanmalar ve tırmanan fiyat artışları karşısında dünyanın en büyük ekonomileri düğmeye bastı. Dünyanın önde gelen gelişmiş ekonomilerini bir araya getiren G7 liderleri, artan enerji maliyetlerini dizginlemek ve arz güvenliğini sağlamak amacıyla stratejik rezervlerinden toplam 100 milyon varil dizel ve petrolü piyasaya sürme kararı aldı.Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) koordinasyonunda yürütülecek bu dev müdahalenin duyurulmasıyla birlikte küresel petrol fiyatlarında hızlı bir gerileme kaydedildi.
DÖRT AYLIK ACİL MÜDAHALE PLANI DEVREYE GİRİYOR
Çevrim içi olarak gerçekleştirilen kritik liderler zirvesinin ardından yayımlanan ortak bildiride, yükselen enerji fiyatlarının küresel ekonomik istikrarı ve vatandaşların refahını doğrudan tehdit ettiği vurgulandı.Alınan karar doğrultusunda, 100 milyon varillik rezerv aktarımı 4 aylık bir zaman dilimine yayılacak.
G7 üyeleri ve ortak müttefik ülkeler, özellikle dizel piyasasında yaşanan arz sıkışıklığını gidermek amacıyla ilk 20 gün içinde piyasaya önemli miktarda rafine ürün sunacak.İhtiyaç duyulması halinde ilave dizel stoklarının da kullanılabileceği belirtilirken, koordinasyon sürecini tam yetkiyle IEA yürütecek.
RAFİNERİLERE KOORDİNELİ ÇALIŞMA VE KAPASİTE ARTIŞI TALİMATI
Alınan tarihi tedbirler yalnızca rezervlerin serbest bırakılmasıyla sınırlı kalmadı. Ortak metinde, G7 üyesi ülkelerdeki rafinerilerin bakım takvimlerinin eş zamanlı kapasite kayıplarını engellemek amacıyla koordineli şekilde planlanacağı açıklandı. Mümkün olan tesislerde üretim kapasitelerinin geçici olarak en üst seviyeye çıkarılması kararlaştırılırken, yüksek rafinaj kapasitesine sahip diğer küresel aktörlerle de temasa geçilerek küresel dizel üretiminin teşvik edileceği belirtildi.
Ayrıca enerji güvenliğini korumak adına G7 ülkeleri arasında akaryakıt ve enerji ürünleri ihracatına hiçbir kısıtlama getirilmeyeceği taahhüt edildi. Liderler, piyasadaki gerilimi tırmandırabilecek olası ihracat yasaklarından kaçınmaları için tüm üretici ülkelere açık bir çağrıda bulundu.
HÜRMÜZ BOĞAZI VE BÖLGESEL GERİLİMLERE SERT TEPKİ
G7 zirvesinin bildirisinde jeopolitik risklere ve Orta Doğu’daki gelişmelere de geniş yer ayrıldı. İran’ın bölgesel komşularına yönelik saldırılarını ve uluslararası ticareti aksatan eylemlerini kınayan liderler, küresel deniz ticaretinin ana damarlarından biri olan Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer serbestisinin ve güvenlik ilkelerinin derhal yeniden tesis edilmesi gerektiğini vurguladı.
Diğer yandan Rusya’ya yönelik uygulanan ekonomik yaptırımların kararlılıkla sürdürüleceği, yakıt ve doğal gaz piyasalarında yeni şokların önüne geçilmesi amacıyla küresel ortaklarla iş birliğinin derinleştirileceği ifade edildi.
BRENT PETROL FİYATINDA SERT DÜŞÜŞ
G7’nin koordineli rezerv hamlesi, piyasalarda oluşan arz endişelerini hafifleterek fiyatlara anında yansıdı.Kararın hemen ardından uluslararası piyasalarda Brent petrolün varil fiyatı yüzde 2,2 oranında değer kaybederek 100 dolar seviyesine geriledi. Uzmanlar, önümüzdeki 20 günlük süreçte piyasaya girecek fiziki dizel ve petrol miktarının, akaryakıt fiyatlarındaki düşüş eğilimini destekleyeceğini öngörüyor.
