Kasko günah mı? İstanbul’daki sel felaketi sonrası kaskonun dini boyutu yeniden masada

featured
0
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

İstanbul’da 14 Ekim’de etkili olan şiddetli sağanak yağış, can ve mal kayıplarına yol açarken Fatih’te otomobili suya gömülen Ömer Faruk Teke’nin açıklamaları dikkat çekti. 15 yıllık emeğinin suya gömüldüğünü belirten Teke, kasko yaptırmamasının nedenleri arasında ekonomik ihmalin yanı sıra “kasko sigortasının dinen caiz olup olmadığına” ilişkin farklı fetvaları gösterdi. Bu açıklama, İslam dünyasında uzun yıllardır tartışılan kasko ve ticari sigorta konusunu yeniden gündeme taşıdı.

DİYANET’E GÖRE KASKO CAİZ Mİ?

İslam dünyasında kasko ve ticari sigortaların hükmüne ilişkin en yetkili resmi kurum olan Diyanet İşleri Başkanlığı, konuya yardımlaşma ve dayanışma ilkeleri çerçevesinde yaklaşıyor. Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu’nun kararlarında, sigortanın zararı tek bir kişinin üzerinde bırakmak yerine, katılımcıların ödediği primler aracılığıyla ortaklaşa paylaşmayı amaçladığı vurgulanıyor.

Kurul, günümüz ekonomik koşullarında sigortasızlığın büyük bir risk oluşturduğunu belirterek, karşılıklı taahhüt ve yardımlaşma esasına dayanan ticari sigortaların (kasko dahil) genel olarak caiz olduğuna hükmediyor.

KASKOYA KARŞI ÇIKAN İLAHİYATÇILARIN GEREKÇELERİ NELER?

Diyanet’in onayına karşın, birçok ilahiyatçı ve İslam hukukçusu kasko sigortasına mesafeli yaklaşıyor. Kaskoya karşı çıkan isimlerin itirazlarının merkezinde üç temel kavram yer alıyor:

Faiz ve Kumar Şüphesi: İhsan Şenocak ve Nureddin Yıldız gibi isimler, kaskoyu gelecekteki olası bir zarar üzerinden para karşılığında risk üstlenilmesi olarak değerlendirerek bu durumu kumar ve faiz ilişkisiyle bağdaştırıyor.

Garar (Aşırı Belirsizlik): Sigortalının ödediği prim karşılığında ne kadar tazminat alacağının veya hiç alamayacağının kesin olmaması, İslam hukukundaki “garar” kuralıyla çelişkili bulunuyor.

Zorunlu ve İsteğe Bağımsız Ayrımı: Profesör Hamdi Döndüren gibi bazı akademisyenler ise trafik sigortası gibi zorunlu sigortaları zaruret gereği caiz görürken, kasko gibi isteğe bağlı ticari sigortalara aynı yaklaşımı göstermiyor.

Öte yandan Nureddin Yıldız ve İsmail Hakkı Yelkenci gibi bazı isimler, esasen kaskoyu caiz görmemekle birlikte, günümüz ticaret ve taşımacılık şartlarında duyulan “zaruret” durumlarına istisnai esneklikler tanınabileceğine dikkat çekiyor.

İSLAM TARİHİNDE SİGORTANIN KÖKENLERİ

Kasko tartışmasının tarihsel kökleri İslamiyet’in ilk yıllarına kadar uzanıyor. Hz. Muhammed döneminde bugünkü anlamda sigorta şirketleri olmasa da kervanların ve kabilelerin riskleri ortaklaşa karşıladığı fonlar ve “akile” sistemi bulunuyordu. Buhari’de yer alan hadislerde ve Medine Vesikası’nda diyet ile tazminatların kabileler tarafından ortaklaşa ödenmesine ilişkin hükümler yer alıyor. Ancak uzmanlar, bu tarihsel yardımlaşma örneklerinin günümüzdeki kâr amaçlı ticari sigorta şirketlerine tam anlamıyla örnek oluşturup oluşturamayacağı konusunda fikir ayrılığı yaşamaya devam ediyor.

Kasko günah mı? İstanbul’daki sel felaketi sonrası kaskonun dini boyutu yeniden masada

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

0/30 karakter


Giriş Yap

Gazete Ata Ocağı ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!

KAI ile Sohbet Et

KAI ile Haber Hakkında Sohbet

Yapay zeka asistanı
Sohbet sistemi şu anda aktif değil. Lütfen daha sonra tekrar deneyin.