Tatil döneminde değişen günlük rutinler, uyku ve beslenme düzenindeki bozulmalar alkol tüketiminin artmasına zemn hazırlıyor. Uzmanlar, tatil bittikten sonra da devam eden ve giderek artan alkol tüketiminin göz ardı edilmemesi gerektiğini belirterek, bu durumun kişiyi farkında olmadan bağımlılığa sürükleyebileceği konusunda uyarıyor.
“TATİLDEYİM BİR ŞEY OLMAZ” DÜŞÜNCESİ RİSKİ ARTIRIYOR
Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Psikiyatri Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Alptekin Çetin, tatil dönemlerinde rahatlama ve sorumluluklardan uzaklaşma arzusuyla alkol kullanımının arttığına dikkat çekti.
Çetin, “Tatildeyim, bir şey olmaz düşüncesiyle başlayan sık ve yüksek miktarda alkol tüketimi, kişinin alkolle kurduğu ilişkinin değişmesine yol açabilir. Özellikle her gün alkol alma, içilen miktarı giderek artırma ve alkolsüz eğlenemeyeceğini düşünme gibi davranışlar riskli kullanımın göstergeleri arasında yer alır” dedi.
ALKOLÜN DUYGULARI DÜZENLEYEN BİR ARAÇ HALİNE GELMESİ BAĞIMLILIK İŞARETİ
Alkolün kısa süreli gevşeme sağladığını ancak bunun bir baş etme mekanizmasına dönüşmesinin tehlikeli olduğunu ifade eden Dr. Öğr. Üyesi Çetin, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Kişi bir süre sonra yalnızca sosyal ortamlarda değil; sıkıldığında, kaygılandığında, uyumakta zorlandığında veya kendisini kötü hissettiğinde de alkol kullanmaya başlayabilir. Alkolün duyguları düzenleyen bir araç haline gelmesi, bağımlılık gelişimi açısından dikkat edilmesi gereken önemli bir durumdur.”
TATİLDE ARTAN TOLERANS VE KONTROL KAYBI
Aynı keyif ve rahatlama hissini alabilmek için zamanla daha fazla miktar alkol tüketilmesi durumunu “tolerans gelişimi” olarak tanımlayan Çetin, alkol bağımlılığında belirleyici ana unsurun kullanım sıklığından ziyade “kontrol kaybı” olduğunu vurguladı:
“Kişi planladığından daha fazla içiyor, bırakmayı ya da azaltmayı denemesine rağmen başarılı olamıyor, sorumluluklarını aksatıyor veya zarar görmesine rağmen kullanmayı sürdürüyorsa burada ciddi bir sorun olabilir. Kısa sürede yüksek miktarda alkol tüketmek; muhakeme bozukluğu, denge kaybı, trafik kazaları, şiddet davranışları ve alkol zehirlenmesi gibi ciddi sonuçlara yol açar.”
BU BELİRTİLERE DİKKAT: PROBLEMİN VARLIĞINI GÖSTEREN İŞARETLER
Tatil bittikten sonra da akşamları rahatlamak veya stresi azaltmak gerekçesiyle alkol kullanımının devam etmesinin kalıcı bir alışkanlığa işaret edebileceğini belirten Çetin, dikkat edilmesi gereken davranışları şu şekilde sıraladı:
- Planlanandan daha fazla veya daha uzun süre alkol tüketmek
- Alkolü azaltma veya bırakma girişimlerinde başarısız olmak
- Aynı etkiyi elde edebilmek için miktarı giderek artırmak
- Alkol kullanılmadığında titreme, terleme, huzursuzluk ve uyku sorunu yaşamak
- Alkol kullanımını çevreden gizlemek veya tüketilen miktarı az göstermek
- Tatil bittikten sonra da aynı tüketim rutinini sürdürmek
ANİDEN BIRAKMAK TEHLİKELİ OLABİLİR: PROFESYONEL DESTEK ŞART
Gençlerin, dürtü kontrolü güçlüğü yaşayanların, depresyon ve kaygı bozukluğu olanların daha yüksek risk altında bulunduğunu belirten Dr. Öğr. Üyesi Alptekin Çetin, uzun süredir yüksek miktarda alkol kullanan kişilerin tıbbi değerlendirme olmadan alkolü aniden kesmemesi gerektiğini vurguladı.
Aniden kesilen alkolün titreme, çarpıntı, uykusuzluk, nöbet ve bilinç değişiklikleri gibi ağır yoksunluk belirtilerine yol açabileceğini hatırlatan Çetin, “Alkol kullanımıyla ilgili yardım istemek için kişinin hayatının tamamen bozulmasını beklemek gerekmez. Erken dönemde alınan profesyonel destek, riskli kullanımın bağımlılığa dönüşmesini önler ve tedavi sürecini kolaylaştırır” uyarısında bulundu.
