İstanbul’da 14 Ekim günü etkili olan ve bazı bölgelerde metrekareye 240 kilogramı aşan aşırı yağışlar kenti felç ederken, TMMOB Peyzaj Mimarları Odası felakete ilişkin kritik bir değerlendirme açıklaması yayımladı. Kent genelinde Alibey ve Nakkaş derelerinin taşması, alt geçitler ile metro istasyonlarının su altında kalması sonucu 2 vatandaşın yaşamını yitirdiği hatırlatılan açıklamada, yaşanan krizin tek sebebinin iklim krizine bağlanamayacağı, temel sorunun plansız kentleşme ve betonlaşma olduğu vurgulandı.
“RANT ODAKLI POLİTİKALAR VE BETONLAŞMA SUYUN DÖNGÜSÜNÜ BOZDU”
TMMOB Peyzaj Mimarları Odası, rekor yağışların iklim krizinin bugünkü yakıcı bir gerçeği olduğunu ifade ederken, kentlerin mevcut yapısının felaketin boyutunu artırdığına dikkat çekti.
Açıklamada, yaşanan tablonun arkasındaki kök nedenler şöyle sıralandı:
Dere yataklarının ve taşkın sahalarının imara açılması.
Kentin beton ve asfaltla kaplanarak suyun toprakla buluşmasının doğrudan engellenmesi.
Derelerin taşması ve alt geçitleri su basmasının yalnızca “doğal afet” olarak adlandırılamayacağı, insan eliyle oluşturulan mekânsal hataların bir sonucu olduğu vurgulandı.
DİRENÇLİ KENTLER İÇİN ATILMASI GEREKEN 3 ACİL ADIM
Afete ve iklim krizine dirençli kentler inşa etmek için doğayla uyumlu, akıl ve bilime dayalı politikaların hayata geçirilmesi gerektiğini belirten Peyzaj Mimarları Odası, acilen atılması gereken adımları şu başlıklarla duyurdu:
Beton ve asfalt gibi gri altyapı yüzey akışını hızlandırarak taşkın riskini artırıyor. Suyu kaynağında tutmak ve yer altı sularına kazandırmak amacıyla yağmur bahçeleri, biyolojik hendekler ve geçirimli yüzeyleri içeren mavi-yeşil altyapı sistemleri kent planlamasına entegre edilmeli.
İklim krizinin getirdiği aşırı hava olaylarıyla mücadelede geleneksel mühendislik çözümleri yetersiz kalıyor. Ekosistemin kendini onarma gücünden faydalanan doğa temelli yaklaşımlar devreye sokulmalı.
Açık ve yeşil alanlar kentlerin süsü değil, ekolojik işleyişi sağlayan ve taşkınları sönümleyen peyzaj altyapılarıdır. İmar planlarında bütüncül ekolojik koridorlar oluşturulmalı, dere yatakları ve vadiler yapılaşmadan temizlenerek doğaya iade edilmeli.
“PEYZAJ MİMARLARI EYLEM PLANLARINDA ETKİN ROL ALMALI”
Rant odaklı kentleşme politikalarından derhal vazgeçilmesi gerektiğinin altı çizilen açıklamada, gelecekte daha büyük can ve mal kayıplarının önüne geçilmesi için yetkililere çağrıda bulunuldu. Peyzaj Mimarları Odası, iklim krizine uyum politikalarında ve dirençli kentlerin inşasında peyzaj mimarlarının etkin rol alması gerektiğini belirterek, kamusal ve teknik sorumlulukla süreci takip edeceklerini kamuoyuna bildirdi.
