Sitemizi Google aramalarında tercih edilen kaynak olarak ekleyin.
Ekrem İmamoğlu’nun da aralarında yer aldığı 51’i tutuklu 414 sanıklı İBB davası, Silivri’deki Marmara Kapalı Cezaevi duruşma salonunda 78’inci gününde devam ediyor. 17 Ağustos’ta başlayan ikinci celse kapsamında tutuksuz sanıkların savunmaları alınırken, duruşmada etkin pişmanlıktan yararlanan Eyüp Subaşı’nın sorgusu sırasında avukatlar arasında sert tartışmalar yaşandı.
4 SAATLİK SORGUDA TANSİYON YÜKSELDİ
Popüler Reklam Yayıncılık ile Genç Popülist Medya Planlama Organizasyon şirketlerinin sahibi Eyüp Subaşı’nın yaklaşık bir saat süren savunmasının ardından sorgu aşamasına geçildi. Dört saati aşan sorgu sırasında İmamoğlu’nun avukatlarından Tora Pekin, Subaşı’na etkin pişmanlık sürecine dair sorular yöneltti. Mahkeme başkanı soruların davaya katkı sağlamayacağını belirterek duruma tepki gösterdi.
Bu sırada Subaşı’nın avukatı Oğuzhan İlhan ayağa kalkarak Pekin’e bağırdı ve “Usule aykırılık arıyorsanız, Ekrem İmamoğlu duruşmayı bacak bacak üstüne atarak izliyor” ifadelerini kullandı.
AVUKATLARDAN VE İZLEYİCİLERDEN SERT TEPKİ
İlhan’ın İmamoğlu’nun oturuş biçimini hedef alan sözleri salonda bulunan çok sayıda avukat ile izleyici sıralarındaki aile yakınlarının tepkisine yol açtı. Salondaki bazı avukatların İlhan’a “Sana mı soracak?” diyerek karşılık vermesi üzerine duruşma salonunda kısa süreli arbede ve gerginlik yaşandı. Duruşma, tırmanan tansiyonun ardından Subaşı’nın sorgusuyla devam etti.
ELEŞTİREN AVUKATIN AKP ÜYELİĞİ VE DİKKAT ÇEKEN DETAYLAR
İmamoğlu’nu hedef alan açıklamalarda bulunan avukat Oğuzhan İlhan’ın siyasi bağlantıları ve geçmişi dikkat çekti. İlhan’ın AKP Eyüpsultan İlçe Teşkilatı üyesi olduğu, sosyal medya hesaplarında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un paylaşımlarını öne çıkardığı ve İBB’nin AKP’li Meclis üyeleriyle fotoğraflarının bulunduğu tespit edildi.
Cumhuriyet gazetesinden Engin Deniz İpek’in haberine göre; İstanbul 2 No’lu Barosu’nun kurucu üyeleri arasında yer alan İlhan’ın, bir dönem halen tutuklu bulunan televizyon yorumcusu Cem Küçük’ün de avukatlığını üstlendiği öğrenildi.
“MÜVEKKİLİME YAPILAN BU MUAMELEYİ KABUL EDEMİYORUM”
Avukat Oğuzhan İlhan, gerginliğin ardından müvekkili Eyüp Subaşı adına yaptığı savunmada şu ifadelerle iddialarını sürdürdü:
“Karşımızda Cumhuriyet tarihinin benim mesleki kariyerimde de gördüğüm hemen hemen en tehlikeli, en büyük yolsuzluk nosyonunun, çıkar amaçlı bir suç örgütünün yargılandığı bu salonda, müvekkilime ve diğer etkin pişmanlıktan yararlanan sanıklara yapılan bu muameleyi ben kabul edemiyorum. Bu sözlerim tepki de çekebilir. Umurumda da değil. Herkes yaptıklarının vebaliyle sorumludur. Müvekkil sistemi, İmamoğlu çıkar amaçlı suç örgütünün nihai hedefi olan sistemi, onun işletim aracı olan sistemi, yaşadığı mağduriyetlerle en çıplak ve net şekilde izah eden kişidir.”
***
TÜRKİYE’DE MAHKEME ADABI
Türkiye’deki mahkeme pratiğinde ve yargı kültüründe duruşma salonundaki oturuş biçimi, basit bir fiziksel rahatlık meselesi olmanın ötesinde “yargı makamına duyulan saygı” çerçevesinde değerlendirilir. Bu konu hem hukuki mevzuattaki genel ilkelerle hem de geleneksel duruşma adabı (nezaket ve usul kuralları) ile doğrudan ilgilidir.
Gerek hukuki mevzuat gerekse yargı pratiği açısından duruşma salonunda “bacak bacak üstüne atma” eylemi ve bunun mahkeme tarafından nasıl yorumlanacağı şu esaslara dayanır:
Mahkeme salonunda duruşma adabı ve duruşma düzeni
Hakimlerin duruşma salonundaki disiplini sağlama yetkisi 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) ile güvence altına alınmıştır. Kanun, hakime veya mahkeme başkanına “duruşmanın düzenini ve vakarını koruma” görevi yükler.
DURUŞMA SALONUNDA DÜZENİ SAĞLAMA YETKİSİ
Mahkeme başkanı veya tek hakimli mahkemelerde hakim, duruşma salonunda mahkemenin ciddiyetini bozan, yargılama sürecini aksatan veya mahkeme heyetine/saygınlığına aykırı görülen her türlü tutuma müdahale edebilir. Salondaki taraflar, avukatlar, sanıklar, tanıklar ve izleyiciler hakimin duruşma düzenine ilişkin talimatlarına uymakla yükümlüdür.
BACAK BACAK ÜSTÜNE ATMA OTURUŞU NASIL DEĞERLENDİRİLİR?
Saygısızlık İthamı ve Mahkeme Vakarını İhlal
Türk yargı geleneğinde ve mahkeme salonu kültüründe “bacak bacak üstüne atarak oturmak”, genel olarak makama ve heyete karşı bir “ciddiyetsizlik” veya “saygısızlık” işareti olarak algılanmaya müsaittir. Birçok hakim, tarafın veya izleyicinin bu şekilde oturmasını uyararak engeller ve daha nizami oturmasını ister.
Kişiden Kişiye ve Konuma Göre Değişen Algı
Duruşmada sanık veya taraf sıfatıyla oturan bir kişinin bu duruşu, yargılamayı yürüten heyette “umursamazlık” veya “mahkemeyi hafifleme” izlenimi doğurabilir. Öte yandan, izleyici sıralarında oturanların durumuna kimi hakimler müdahale etmezken, ciddiyeti katı bir şekilde uygulayan kimi başkanlar izleyicilerin de nizami oturmasını talep eder.
Avukatlar Arası Siyasi ve Usul Atışması Malzemesi
Tarafınızca aktarılan haberdeki olayda görüldüğü üzere; bacak bacak üstüne atma hususu bazen doğrudan hakimin uyarısından ziyade, gergin geçen duruşmalarda karşı taraf avukatlarının psikolojik üstünlük kurma veya muhatabını “saygısız” gösterme amacıyla kullandığı bir polemik argümanına dönüşebilir.
Resmi makamlarda Türk toplumunun oturuş adabı
Türkiye’deki kamusal ve resmi bürokrasi geleneğinde (adliyeler, devlet daireleri, askeri ve idari makamlar) üst makamların huzurunda veya resmi alanlarda beden dili büyük önem taşır:
Eşitler Arası ve Resmi Olmayan Alanlar
Bacak bacak üstüne atmak sosyal hayatta doğal bir oturuş biçimi kabul edilse de;
Yargı ve Resmi Makamlar
Mahkeme gibi doğrudan devlet gücünü ve adaleti temsil eden kurumlarda dik ve düzgün oturmak (ellerin ceplerden çıkarılması, şapka/kapüşon çıkarılması, ayakların yere düz basması) beklenir.
SONUÇ OLARAK
Türkiye mahkemelerinde bacak bacak üstüne atmak doğrudan bir “suç” teşkil etmese de, duruşmanın ciddiyetine ve saygınlığına aykırı bir tutum olarak yorumlanma riski yüksektir. Mahkeme başkanı bu oturuşu uyarı konusu yapabileceği gibi, uyarılara rağmen düzeltilmemesi halinde kişiyi salondan çıkarma yetkisine de sahiptir. Bu nedenle duruşma salonlarında nizami oturmak, Türk yargı sisteminde yazısız ama köklü bir kural olarak kabul görür.

