Sitemizi Google aramalarında tercih edilen kaynak olarak ekleyin.
8 Eylül 1999 tarihinde yürürlüğe giren ve kademeli yaş şartı getiren yasanın ardından, Emeklilikte Yaş Takılanlar (EYT) düzenlemesiyle birlikte 1999 sonrasında işe başlayan milyonlarca sigortalı için yeni bir mağduriyet tablosu ortaya çıkmıştı. Özellikle 2000 ile 2008 yılları arasında sigorta girişi olan çalışanlar, sadece birkaç günlük veya aylık farkla emekliliklerini 17 ila 20 yıl kadar geç beklemek zorunda kalıyor.
Emeklilikte Adalet Derneği (EMADDER) öncülüğünde yürütülen çalışmalar ve Meclis’e sunulan kanun teklifleri doğrultusunda, bu adaletsizliğin giderilmesi için talep edilen kademeli emeklilik sisteminin olası şartları ve taslak tablosu şu unsurları barındırıyor:
Kademeli Emeklilik Sistemi Ne Öngörüyor?
Mevcut sistemde 8 Eylül 1999 sonrası sigortalı olan kadınlar 58, erkekler ise 60 yaşını doldurmak ve 7000 gün prim şartını sağlamak zorunda. Bu durum, 1999 öncesi sigorta girişi olanların çok daha erken yaşlarda emekli olabilmesi ile büyük bir makas açıyor.
Gündemdeki kademeli geçiş modelleri ve TBMM’ye sunulan taslak tekliflere göre sistemin temel amaçları şunlardır:
Geçişçi Skala: 1999 sonrasındaki kademeli artış oranlarının törpülenerek, 2000-2008 yılları arasında işe başlayanlar için sigorta başlangıç yılına göre kademeli bir yaş ve prim günü basamakları oluşturulması.
Prim Gün Şartı: Prim günlerinin sigorta başlangıç tarihine göre 6.250 ile 7.000 gün arasında kademeli olarak esnetilmesi.
Yaş Şartının Esnetilmesi: Kadın ve erkek çalışanlar için 58/60 olan yaş sınırının, işe başlama yılına (2000, 2001, 2002…) göre kademeli olarak aşağı çekilmesi.
Olası Kademeli Emeklilik Şartları Skalası
Emeklilikte Adalet Derneği’nin (EMADDER) ve uzmanların hazırladığı taslak modellere göre, 2000-2008 arası sigortalılar için prim günleri ve yaş şartlarının şu şekilde kademelendirilmesi öngörülüyor:
| Sigorta Başlangıç Yılı (2000 – 2008) | Olası Kadın Emeklilik Yaşı / Primi | Olası Erkek Emeklilik Yaşı / Primi |
| 2000 – 2001 | 43 – 45 Yaş / 6.250 – 6.325 Gün | 45 – 47 Yaş / 6.250 – 6.325 Gün |
| 2002 – 2003 | 46 – 47 Yaş / 6.400 – 6.475 Gün | 48 – 49 Yaş / 6.400 – 6.475 Gün |
| 2004 – 2005 | 48 – 49 Yaş / 6.550 – 6.625 Gün | 50 – 51 Yaş / 6.550 – 6.625 Gün |
| 2006 – 2007 | 50 – 51 Yaş / 6.700 – 6.775 Gün | 52 – 53 Yaş / 6.700 – 6.775 Gün |
| 2008 (Eylül Öncesi) | 52 Yaş / 6.900 – 7.000 Gün | 54 Yaş / 6.900 – 7.000 Gün |
(Not: Yukarıdaki tablo, Emeklilikte Adalet Derneği’nin talepleri ve Meclis’e sunulan kanun teklifi taslaklarındaki geçişçi oranlara dayanmaktadır. Resmi olarak yasalaşma sürecinde komisyon görüşmeleri ve hükümetin bütçe planlamaları doğrultusunda bu rakamlarda değişiklikler olabilecektir.)
Mevcut Durum ve Beklentiler
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile yapılan görüşmelerde konunun Cumhurbaşkanlığı’nın ve bakanlığın bilgisinde olduğu, ancak şu aşamada hükümetin ekonomi programı ve maliyet hesaplamaları kapsamında kapsamlı bir EYT sonrası düzenlemesinin henüz resmi olarak ekonomi yönetiminin öncelikli gündem maddeleri arasında yer almadığı biliniyor. Milyonlarca sigortalı ise sokak eylemleri, basın açıklamaları ve Meclis’teki muhalefet partilerinin kanun teklifleri ile hak arayışını sürdürmeye devam ediyor.

