Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu Eylül Ayı Raporunu Açıkladı: 28 Kadın Cinayeti, 19 Şüpheli Ölüm

Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu (KCDP), eylül ayına ilişkin kadın cinayetleri ve şüpheli kadın ölümleri raporunu yayınladı. Platformun 16 yıldır sürdürdüğü veri toplama çalışmaları kapsamında hazırlanan raporda; eylül ayında 28 kadının erkekler tarafından öldürüldüğü, 19 kadının ise şüpheli şekilde ölü bulunduğu belirtildi.

Bakanlıkların verileri sistematik biçimde tutmadığına ve paylaşmadığına dikkat çekilen açıklamada, “Kadın cinayeti ve şüpheli kadın ölümleri gerçekliğini açıklamakla birlikte, kadın cinayetlerini durdurmak için somut çözüm önerilerinin hayata geçirilmesi devletin görevidir” ifadelerine yer verildi.

CİNAYETLERİN %82’SİNİN BAHANESİ TESPİT EDİLEMEDİ

Eylül ayında katledilen 28 kadından:

• 2’si ekonomik bahanelerle,

• 2’si kendi hayatına dair karar alma bahanesiyle öldürüldü.

• 23 kadının ise hangi bahaneyle öldürüldüğü tespit edilemedi.

Raporda, cinayet bahanelerinin tespit edilememesinin kadına yönelik şiddetin görünmez kılınmasının bir sonucu olduğu vurgulanarak; önleyici tedbirler uygulanmadığı ve caydırıcı cezalar verilmediği sürece şiddetin boyut değiştirerek devam ettiği ifade edildi.

KADINLAR EN ÇOK EVLERİNDE VE YAKINLARINDAKİ ERKEKLER TARAFINDAN ÖLDÜRÜLDÜ

Eylül ayında öldürülen 28 kadının faillere göre dağılımı şu şekilde gerçekleşti:

• 5’i evli olduğu erkek (%23),

• 3’ü birlikte olduğu erkek,

• 2’si babası,

• 2’si tanıdığı biri,

• 1’i oğlu, 1’i kardeşi, 1’i eskiden evli olduğu erkek, 1’i eskiden birlikte olduğu erkek, 1’i akrabası, 1’i eski damadı tarafından öldürüldü. 4 kadının ise faille yakınlığı tespit edilemedi.

Olay Yeri ve Yöntem Verileri:

• Katledildikleri Yerler: Öldürülen kadınların %50’si (4’ü) evde, 6’sı sokakta, 2’si iş yerinde, 1’i arabada, 1’i arazide, 1’i diğer bir kamusal alanda yaşamını yitirdi. 3 kadının öldürüldüğü yer belirlenemedi.

• Öldürülme Şekilleri: Öldürülen kadınların %54’ü (15’i) ateşli silahlar, 7’si kesici aletler, 2’si boğularak, 1’i ise darp edilerek katledildi.

“NAFAKA LÜTUF DEĞİL, HAKTIR”

Raporun özel bölümünde son dönemde yürütülen nafaka tartışmalarına da değinildi. Nafaka hakkının erkek mağduriyeti söylemi üzerinden tartışmaya açılmasının kabul edilemez olduğu vurgulanarak şu değerlendirmede bulunuldu:

“Nafaka bir lütuf, iyilik ya da erkeğin keyfine bağlı bir ödeme değildir; hukuki bir haktır. Kadınların evlilik içinde üstlendiği bakım, ev içi ve duygusal emek yok sayılamaz. Kadınların bakım yükünü, kariyer kayıplarını ve ekonomik bağımlılığını konuşmadan yalnızca nafakayı hedef almak adalet değildir. Tartışılması gereken kadınların hakkı değil, kadınları yoksullaştıran patriyarkal düzendir.”

“ŞÜPHELİ ÖLÜMLER ARAŞTIRILSIN: YILBAŞINDAN BU YANA 47 KADIN YÜKSEKTEN DÜŞEREK ÖLDÜ”

Şüpheli kadın ölümlerindeki artışa ve “yüksekten düşme” vakalarına dikkat çekilen raporda:

• Yılın başından bu yana 47 kadının yüksekten düşerek yaşamını yitirdiği ifade edildi.

• Balkondan veya pencereden düşme vakalarının “intihar/kaza” denilerek kapatılmaması, etkin soruşturma yürütülmesi gerektiği vurgulandı.

• İkbal Uzuner ve Ayşenur Halil cinayetlerinin ikinci yılında, 18 yaşındaki Gökçe Alkan’ın öldürülmesinin kadın cinayetlerinin politik ve süreklilik gösteren bir sorun olduğunu bir kez daha kanıtladığı belirtildi.

EYLÜL AYINDAKİ DAVA GELİŞMELERİ VE ADLİ SÜREÇLER

• Ayşe Tokyaz Davası: Küçükçekmece 2. Ağır Ceza Mahkesi, sanık Cemil Koç’a “canavarca hisle ve eziyet çektirerek kadına karşı kasten öldürme” suçundan ağırlaştırılmış müebbet, ayrıca şantajdan 3 yıl, hürriyetten yoksun kılmadan 7 yıl hapis cezası verdi.

• Mekiye Akyel Dosyası: Boşandıktan bir gün sonra kaybolan Mekiye Akyel’in töre saikiyle tasarlayarak öldürülmesiyle ilgili iddianame kabul edildi. Mekiye’nin bedenine henüz ulaşılamadı.

• Durdona Khakımova ve Sayyora Ergashaliyeva Davası: Failler Dilshod Turdimurotov ve Gofurjon Kamalkhodjaey ikişer kez ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırıldı.

• Aleyna Çakır Davası: Sanık Ümitcan Uygun’a “intihara teşvik etmek” suçundan 4 yıl hapis cezası verildi; “eziyet etme” suçundan beraat ettirildi.

• Aynur Kanbur Cinayeti: 2016’da işlenen cinayeti 10 yıl sonra itiraf eden akrabası Bülent Gündüz sonrası, yıllarca şüpheli olarak araştırılan 15 kişi hakkında takipsizlik kararı verildi.

• Sivas’taki Kayıp Bebek: 11 aylık Büşra Balıkçı’dan 23 gündür haber alınamıyor. Annesi Elif Balıkçı, bebeğin babası Yusuf Balıkçı tarafından öldürüldüğünü iddia etti. Biyolojik incelemeler sürüyor.

CİNSEL ŞİDDET VE İSTİSMAR VAKALARI

• Çanakkale: 15 yaşındaki iki çocuğa otelde istismarda bulunan 69 yaşındaki Ş.T. ile olayı gizleyen ve sahtecilik yapan otel işletmecisi M.P. tutuklandı. Otel mühürlenerek ruhsatı iptal edildi.

• İzmir: 29 yaşındaki N.M.’ye bir evde darp ve cinsel saldırıda bulunduğu iddia edilen 6 şüpheliden 5’i tutuklandı.

EYLÜL AYINDA YİTİRDİĞİMİZ 28 KADININ YAŞAM MÜCADELESİ HİKAYELERİ

1. Berfin Zelal Kaya (28 – Muğla): Eskiden birlikte olduğu Mehmet Akkaya tarafından evinde tabancayla vurularak öldürüldü. Fail intihar etti.

• Zeynep Yıldırım (17 – İstanbul): 2022’de kaybolan Zeynep’in, cinayet hükümlüsü Fethi Dağlı tarafından öldürüldüğü 4 yıl sonra ortaya çıktı.

• Narin S. (46 – Mersin): 1,5 yıldır uzaklaştırma kararı bulunan uzman çavuş eşi İsmail S. tarafından çalıştığı iş yerinde vurularak öldürüldü.

• Dilek Bağrıaçık (49 – Kahramanmaraş): Evli olduğu Tevfik Bağrıaçık tarafından sokak ortasında pompalı tüfekle vurularak öldürüldü.

• Gül T. (31 – Manisa): Evli olduğu Hasan T. tarafından seyir halindeki otomobiline ateş açılarak öldürüldü.

• Ayşegül Coşkun (35 – Antalya): Boşanma aşamasındaki Sefer Coşkun tarafından av tüfeğiyle öldürüldü. Saldırıda annesi Cemile Engel de katledildi.

• Yasemin Yanık (Çorum): Eskiden evli olduğu İsmail Balcı tarafından çalıştığı markette vurularak öldürüldü.

• Kezban K. (49 – Adana): 1,5 ay önce boşandığı Enes D. tarafından tabancayla öldürüldü. 13 yaşındaki oğlu ağır yaralandı.

• M.K. (Diyarbakır): Boşandığı Ö.K. tarafından kütüphane önünde tabancayla vurularak öldürüldü.

1. Didar Filiz (20 – Osmaniye): 6 aylık hamile Didar, evli olduğu K.F. ve 3 akrabası tarafından darp edilerek öldürüldü.

1. S.G. (27 – Batman): Evli olduğu A.G. tarafından kesici aletle öldürüldü. Fail 2 çocuğunu da öldürüp intihar etti.

1. Ayşegül Yaşar (54 – Kahramanmaraş): Kaybolduktan sonra ormanlık alanda gömülü bulundu. T.K. isimli fail boğarak öldürdüğünü itiraf etti.

1. Merve K. (27 – Gaziantep): Evli olduğu Harun K. tarafından pompalı tüfekle öldürüldü.

1. Emine Çil (47 – Hatay): Boşanma aşamasında olduğu K.Ç. tarafından av tüfeğiyle öldürüldü.

1. Fadime Sarıca (63 – Konya): Evli olduğu Mehmet Ali Sarıca tarafından gece boğularak öldürüldü.

1. Fadime Ünlü (78 – Tekirdağ): Evli olduğu Mehmet Ünlü tarafından evinde bıçaklanarak öldürüldü.

1. Ayşe Kapçı (35 – Isparta): Evli olduğu Fatih Kapçı tarafından sokak ortasında pompalı tüfekle vurularak öldürüldü.

1. Buse Akgün (26 – Ankara): Eskiden evli olduğu Bayram Gök tarafından çocuğunun okul bahçesinde bıçaklanarak öldürüldü.

1. İpek İpek (34 – Sakarya): 16 yaşındaki oğlu B.İ. tarafından tabancayla vurularak öldürüldü.

• Ayşe Pabuccu (43 – Denizli): Ali Avcı tarafından 7 kez bıçaklanarak öldürüldü.

• Hasret E. (30 – Manisa): Evli olduğu S.E. tarafından bıçaklanarak öldürüldü.

• Ayfer Çakmak (32 – Diyarbakır): Evli olduğu Osman Çakmak tarafından evden kaçmaya çalışırken merdivende av tüfeğiyle öldürüldü.

• Mekiye Akyel (Siirt): Sığınma evine gittikten sonra boşandığı eşi ve akrabaları tarafından töre saikiyle öldürüldüğü tespit edildi.

• Fatma Çiğil (37 – Kocaeli): Eskiden evli olduğu İ.Ç. tarafından sokakta kovalanarak silahla vurulup öldürüldü.

• Betül Arık (50 – Sakarya): Evli olduğu Ömür Arık tarafından bıçaklanarak öldürüldü.

• Nalan Temelkıran (51 – Kütahya): İş yerinde Salih T. tarafından büyü yaptırdığı bahanesiyle defalarca bıçaklanarak öldürüldü.

• Nigar Bilgin (Artvin): 1996’da kaybolan Nigar’ın, eşi Z.B. tarafından öldürüldüğü 30 yıl sonra ortaya çıktı. Kemikleri bir mağara yakınlarında bulundu.

• Fatma Özcan (45 – Karaman): Boşanma aşamasındaki Namık Özcan ile evinde ölü bulundu; siyanürle öldürüldüğü değerlendiriliyor.