Anayasa Mahkemesi (AYM), siyasi partilerin mali denetimlerine yönelik yürüttüğü incelemeleri tamamlayarak kararlarını Resmi Gazete’de yayımladı. Denetimlerde yetersiz belge sunulması, mali tablolardaki dengesizlikler ve en önemlisi kayıt dışı gelir-gider hareketleri tespit edildi. AYM, 26 siyasi partinin kesin hesaplarını reddederek sorumlular hakkında suç duyurusunda bulunulmasına karar verdi.
EKSİK BELGELER VE KAYIT DIŞI FİNANSAL İŞLEMLER TESPİT EDİLDİ
Yüksek Mahkeme tarafından yapılan detaylı mali incelemelerde, bazı siyasi partilerin yasal olarak tutmakla yükümlü olduğu kayıt ve belgeleri sunmadığı görüldü. Birçok partide genel merkez ve il teşkilatlarının kesin hesap onay kararları, yıl sonu kasa sayım tutanakları ile banka mutabakat metinlerinin eksik olduğu belirlendi.
Öte yandan kararda en dikkat çeken hususlardan biri “hayatın olağan akışına aykırı” mali tablolar oldu. AYM; aktif olarak faaliyet gösteren parti binalarının kira, elektrik, su, iletişim ve kırtasiye gibi temel işletme giderlerinin hesaplarda yer almadığını saptadı. Mahkeme, bu harcamaların evraklara yansıtılmamasının, parti bünyesinde hesap dışı (kayıt dışı) gelir ve gider trafiği yürütüldüğünü gösterdiğini vurguladı.
30 KARAR YAYIMLANDI: LİSTEDE ANAHTAR PARTİ DE VAR
Resmi Gazete’de yayımlanan 30 ayrı karar, toplam 26 siyasi partinin muhtelif yıllara ait mali hesap denetimlerini kapsıyor. Yapılan incelemelerde Milliyetçi Cumhuriyet Partisi’nin 2022, 2023 ve 2024 yılları; Umuda Yürüyüş Partisi ile Küresel Adalet ve Liyakat Partisi’nin ise 2023 ve 2024 yılları dosyaları ayrı ayrı ele alındı.
Denetimden geçemeyerek hakkında işlem başlatılan 26 siyasi parti şöyle sıralandı:
Öne Çıkan Partiler: Yavuz Ağıralioğlu liderliğindeki Anahtar Parti, Türkiye Yüzüncü Yıl Partisi, Kızılelma Partisi, Milliyetçi Cumhuriyet Partisi, Çağdaş Türkiye Partisi, Umuda Yürüyüş Partisi, Küresel Adalet ve Liyakat Partisi.
Diğer Partiler: As Parti, Kürdistan Komünist Partisi, İşçinin Kendi Partisi, Anadolu Cumhuriyet Partisi, Türkiye Ekonomi ve Kalkınma Partisi, Genç Türkiye Partisi, Hak ve Adalet Partisi, Doğuş Partisi, Bağımsız Cumhuriyet Partisi, Cumhuriyetçi Aydınlık Partisi, Türkiye Emekliler ve Emekçiler Partisi, Türkiye’m Partisi, Cumhuriyet ve İstiklal Partisi, Hak ve Huzur Partisi, Adalet ve Demokrasi Partisi, Türkiye Emekliler Partisi, Sağ Parti, Anadolu Birliği Partisi ve Ana Yol Partisi.
ANKARA CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞINA SUÇ DUYURUSU
Anayasa Mahkesi, şeffaf ve hesap verilebilir bir kayıt düzeninin oluşturulmamasını ve denetimi engelleyici tutumları yasal ihlal saydı. Mahkeme, Siyasi Partiler Kanunu’nun 111’inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca gerekli adli işlemlerin başlatılması amacıyla Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulundu.
Ayrıca talep edilen bilgi ve belgeleri yasal süresi içerisinde mahkemeye iletmeyen parti yetkilileri hakkında idari işlem yapılması maksadıyla Ankara Valiliğine resmi bildirimde bulunulmasına hükmedildi.
