Siyasi Partiler Kanunu ve delege sistemi: Doğrudan üye ile yapılan seçim hukuka uygun mu?

featured
0
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

Türkiye’de siyasi partilerin teşkilat yapılanması ve organ seçimleri 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu (SPK) hükümlerine tabidir. Kanun, ilçe başkanından genel başkana kadar olan yönetim organlarının ve kurultay delegelerinin seçiminde katmanlı bir temsil yöntemi olan “delege sistemini” yasal bir zorunluluk olarak öngörmektedir. Dolayısıyla, bir partinin tüm üyelerinin doğrudan genel başkanı veya il/ilçe başkanını seçmesi mevcut yasal çerçevede doğrudan gerçekleşemez.

SİYASİ PARTİLER KANUNU’NA GÖRE SEÇİM SÜRECİ NASIL İŞLER?

Siyasi Partiler Kanunu’na göre parti içi seçim zinciri adımlarla ilerler:

  • İlçe Kongresi ve İlçe Başkanı Seçimi: Mahallelerde/köylerde kayıtlı üyeler sandığa giderek ilçe kongre delegelerini seçer. Seçilen bu delegeler, ilçe kongresinde ilçe başkanı ve ilçe yönetim kurulunu seçer.
  • İl Kongresi ve İl Başkanı Seçimi: İlçe kongrelerinde seçilen il delegeleri, il kongresinde bir araya gelerek il başkanı, il yönetim kurulu ve büyük kongre (kurultay) delegelerini belirler.
  • Büyük Kongre ve Genel Başkan Seçimi: Seçilmiş il delegeleri ile partinin doğal delegelerinden (milletvekilleri, MKYK üyeleri vb.) oluşan büyük kongre delegeleri (yaklaşık 1200-1300 kişi), kurultayda genel başkanı ve parti meclisini/MKYK’yı seçer.

“TÜM ÜYELERLE SEÇİM” İDDİASI VEYA UYGULAMASI NE ANLAMA GELİR?

Bir siyasi partinin “Tüm üyelerimizle ilçe başkanı, il başkanı veya genel başkanı seçiyoruz” yönündeki söylemi hukuki ve pratik açıdan değerlendirildiğinde şu durumlar ortaya çıkar:

Bazı partiler tüzüklerine ek maddeler koyarak veya tavsiye kararları alarak tüm üyelerin katıldığı bir “eğilim yoklaması” veya “ön seçim” düzenleyebilir. Tüm üyeler sandığa gidip tercihte bulunur; ancak bu işlem resmi seçimin kendisi değil, siyasi bir temayüldür. Resmi işlemde ise delege kongresi toplanır ve üyelerin sandıktan çıkardığı sonuca göre resmi oylamayı tamamlar.

Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı denetiminde olan siyasi partiler, resmi organ seçimlerini SPK’da belirtilen delege usulüne göre yapmak zorundadır. Aksi takdirde yapılan seçimler hukuken geçersiz sayılır ve iptal riskiyle karşılaşır.

SONUÇ VE DEĞERLENDİRME

Delege sistemi olmadan, bir parti üyesinin doğrudan ilçe başkanı, il başkanı veya genel başkanı seçmesi mevcut kanunlara göre mümkün değildir. “Tüm üyelerle yapıyoruz” ifadesi; ya parti içinde üyelerin katılımıyla yapılan bağlayıcı ön seçim/eğilim yoklaması uygulamasını ifade etmekte ya da delege seçim süreçlerinin tüm üyelerin katılımına açık olduğunu vurgulayan politik bir söylem olarak öne çıkmaktadır.

Siyasi Partiler Kanunu ve delege sistemi: Doğrudan üye ile yapılan seçim hukuka uygun mu?

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

0/30 karakter


Giriş Yap

Gazete Ata Ocağı ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!

KAI ile Sohbet Et

KAI ile Haber Hakkında Sohbet

Yapay zeka asistanı
Sohbet sistemi şu anda aktif değil. Lütfen daha sonra tekrar deneyin.