Türkiye’nin tarım, gıda ve içecek sektöründe dış ticaret verileri alarm veriyor. CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, 2026 yılının ilk 8 ayına ait dış ticaret rakamlarını değerlendirdi. İhracatın sınırlı bir artışla yüzde 5,09 yükselmesine karşılık ithalatın yüzde 17,72 tırmandığını belirten Gürer, ithalatın büyüme hızının ihracatı 3’e katladığını vurguladı.
İLK 8 AYDA 20,4 MİLYAR DOLARLIK İTHALAT YAPILDI
Sektörün dışa bağımlı yapısının giderek belirginleştiğine dikkat çeken Ömer Fethi Gürer, 2026 yılının Ocak-Ağustos döneminde tarım ve gıda ihracatının 21 milyar 190 milyon dolara ulaştığını, ithalatın ise 20 milyar 430 milyon dolar olarak gerçekleştiğini belirtti.
Geçen yılın aynı döneminde 17 milyar 360 milyon dolar olan ithalat tutarının bu yıl 20,4 milyar doları aşması, Türkiye’nin temel gıda ve tarımsal girdilerde dış pazarlara olan ihtiyacının arttığını ortaya koydu.
AĞUSTOS AYINDA İTHALAT PATLAMASI: YÜZDE 34,38 ARTIŞ
Ağustos ayı özelinde yapılan incelemede ithalattaki ivmelenmenin daha da hızlandığı görüldü. İhracat Ağustos ayında yüzde 9,61 artışla 2,53 milyar dolar olurken, ithalat ise geçen yılın aynı ayına göre yüzde 34,38 artarak 2,01 milyar dolara yükseldi. Gürer, üretim gücünü yerli kaynaklarla artırmak yerine dışarıdan ürün ve girdi tedarik etme eğiliminin sürdüğünü ifade etti.
HAYVAN YEMİ VE CANLI HAYVAN İTHALATI TAVAN YAPTI
İthalat kalemleri arasında en büyük artış hayvancılık sektörünün temel girdilerinde yaşandı. İlk 8 ayda öne çıkan ithalat artışları şu şekilde gerçekleşti:
- Hayvan Yemi: 1 milyar 225 milyon dolar artış
- Bitkisel Yağ: 389 milyon dolar artış
- Un İthalatı: 356 milyon dolar artış
- Canlı Hayvan: 238 milyon dolar artış
Yalnızca Ağustos ayında 125,1 milyon dolarlık sığır, 137,9 milyon dolarlık soya küspesi ve 114,8 milyon dolarlık rafine palm yağı ithal edilerek sadece bu üç kaleme tek bir ayda 377,8 milyon dolar ödendi.
SOYA, MISIR VE AYÇİÇEĞİ İÇİN 4 MİLYAR DOLAR ÖDENDİ
Tarım ve hayvancılığın en temel hammaddelerinden olan soya fasulyesi (1,6 milyar dolar), dane mısır (1,3 milyar dolar) ve ham ayçiçeği yağı (1,1 milyar dolar) ithalatının toplam faturası ilk 8 ayda yaklaşık 4 milyar dolara ulaştı.
İthalat yapılan ülkeler sıralamasında ise 2 milyar 590 milyon dolarla Brezilya başı çekerken, onu 2,55 milyar dolarla Rusya, 1,65 milyar dolarla Ukrayna ve 1,59 milyar dolarla ABD izledi.
KRİTİK SEKTÖRLERDE İHRACAT DÜŞÜŞTE
Toplam ihracat rakamlarındaki yüzde 5,09’luk artışa rağmen, işlenmiş ve temel gıda ürünlerinde ciddi ihracat kayıpları yaşandı. İlk 8 aylık dönemde ihracatı gerileyen kalemler şunlar oldu:
- Şekerli Mamuller: 227 milyon dolar gerileme
- Un İhracatı: 189 milyon dolar gerileme
- Beyaz Et: 150 milyon dolar gerileme
- Bakliyat: 114 milyon dolar gerileme
“KAYNAKLAR YABANCI ÇİFTÇİYE DEĞİL YERLİ ÜRETİCİYE AKTARILMALI”
Tablonun sürdürülebilir olmadığını ifade eden CHP’li Ömer Fethi Gürer, “Yemi de canlı hayvanı da dışarıdan alıyoruz. Yalnızca birkaç temel ürüne ve yeme milyarlarca dolar ödüyoruz. İthalata harcanan bu devasa kaynakların kendi çiftçimize ve yerli üreticimize aktarılması, milli tarım politikasının bir zorunluluğudur” diyerek sözlerini tamamladı.
TABLO İLE RAKAMLARIN ÖZETİ
| Gösterge / Kalem | Rakam / Değişim |
| 8 Aylık İhracat | 21,19 Milyar $ (%5,09 artış) |
| 8 Aylık İthalat | 20,43 Milyar $ (%17,72 artış) |
| Ağustos İthalat Artışı | %34,38 (2,01 Milyar $) |
| Yem İthalatı Artışı | +1,225 Milyar $ |
| Soya + Mısır + Ham Ayçiçek Yağı | ~4 Milyar $ |
| İhracatta En Çok Düşen | Şekerli Mamuller (-227 Milyon $) |
