Sitemizi Google aramalarında tercih edilen kaynak olarak ekleyin.
Sağlık Bakanlığı’nın yaklaşık bir yıldır üzerinde titizlikle çalıştığı kapsamlı tütün kontrolü kanun teklifi detaylandı. Ekim ayında Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (TBMM) sunulması planlanan yeni yasal düzenleme; çocukları, gençleri ve kadınları tütün bağımlılığından korumayı hedefleyen radikal kısıtlamalar içeriyor. Kanun taslağının hazırlanmasında aktif rol oynayan Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Türkiye Temsilciliği Kıdemli Danışmanı Prof. Dr. Toker Ergüder, düzenlemenin ayrıntılarını paylaştı.
TÜRKİYE’DE TÜTÜN TÜKETİMİNDE REKOR KIRDI
Türkiye’deki tütün kullanım oranlarının ve satış rakamlarının son yıllarda endişe verici bir tırmanışa geçtiğini belirten Prof. Dr. Ergüder, ulusal politikaların acilen gözden geçirilmesi gerektiğini vurguladı. Saha verilerini paylaşan Ergüder, 2012 yılında yaklaşık 91 bin ton ve 4,5 milyar paket seviyesinde olan yıllık sigara satışının, 2025 yılı itibarıyla 160 bin tona ve 8 milyar pakete ulaştığını bildirdi. Satışlardaki bu devasa artış, tütünle mücadelede yeni bir stratejik dönemin başlatılmasını zorunlu kıldı.
YENİ NESİLLER İÇİN ‘KUDAS’ MODELİ: 2015 SONRASI DOĞANLARA TAM YASAK
Hazırlanan kanun teklifinin en dikkat çeken maddesi, gelecek nesillerin sigarayla temasını tamamen kesmeyi amaçlayan yaş sınırı düzenlemesi oldu. Dünyada ilk olarak Yeni Zelanda’nın gündeme getirdiği, ardından Birleşik Krallık (İngiltere) parlamentolarından geçen “Dumansız Nesil” modelinin bir benzeri Türkiye’de hayata geçiriliyor.
Taslağa göre, 1 Ocak 2015 tarihinden sonra doğan vatandaşlara hayatları boyunca tütün ve tütün ürünlerinin satışı, kullanımı ve içimi tamamen yasaklanacak. Bu sayede 2015 doğumlu bireyler reşit olsalar dahi yasal olarak sigara satın alamayacak.
RESTORANLARIN AÇIK ALANLARINDA DA DUMAN ALTI OLMAK YASAKLANIYOR
Mevcut mevzuatta yer alan kapalı alanlardaki tütün kullanım yasağı, yeni paketle birlikte açık alanları da kapsayacak şekilde genişletiliyor. Yeni düzenlemeyle birlikte:
-içme sektöründeki işletmelerin (lokanta, restoran, kafe) sadece kapalı alanlarında değil, dış mekan ve bahçe kısımlarında da sigara tüketilmesi tamamen yasaklanacak.
Parklar, bahçeler ve kamu binalarının açık alanlarında ise tütün kullanımı sınırlandırılacak. Bu alanlarda dışarıdan görünmeyecek ve pasif içiciliği engelleyecek özel “izole sigara içme kabinleri/alanları” oluşturulacak.
Ana hedef, çocukların ve gençlerin kamusal alanlarda sigara içen bireyleri görmesini engellemek ve tütün ürünlerini sosyal yaşamda tamamen görünmez kılmak olacak.
KADINLARI HEDEF ALAN İNCE SİGARA VEDA EDİYOR
Tütün endüstrisinin özellikle 2012 yılından itibaren kadın tüketicileri hedef alan pazarlama stratejilerine karşı önlem alındığını aktaran Prof. Dr. Ergüder, ince tasarımlı (slim) tütün ürünlerinin piyasadan kaldırılacağını duyurdu.
Gelecek standart paket düzenlemesiyle birlikte tüm markaların tek tipten oluşan standart boyutlardaki paketlerde satılması zorunlu olacak. Piyasadaki tüm ince sigara varyasyonları satımdan çekilerek tütün firmalarının cazibe yaratma stratejilerinin önüne geçilecek.
KREDİ KARTIYLA KİMLİK DOĞRULAMALI SATIŞ SİSTEMİ
Çocukların ve reşit olmayan gençlerin tütün ürünlerine erişimini engellemek amacıyla teknolojik denetim mekanizmaları devreye sokulacak. Satış noktalarında uygulanacak yeni kimlik doğrulama altyapısı sayesinde, kredi kartı veya banka kartı ile yapılan ödemelerde 18 yaş altındaki bireylerin sigara ve tütün ürünü satın alması sistem tarafından otomatik olarak engellenecek. Elektronik denetimlerle kaçak ve yaş dışı satışların sıfırlanması hedefleniyor.

