İdeolojilerin İflasından sonra “İyi İnsan” Arayışına: Nereden Nereye?

0
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala
featured

İnsan hayatının öyle dönemleri vardır ki, geriye dönüp baktığında dünyayı ve insanları anlama çabasının nasıl bir evrim geçirdiğini hayretle izler. Bir zamanlar dünyayı kurtarmak, toplumu büyük fikirlerin ışığında dönüştürmek isteyenlerin katettiği yol, aslında insanlığın da özeti gibidir.

Hapishane duvarlarının ardından özgürlüğe adım attığım ilk günleri hatırlıyorum. 

Cezaevindn dışarı çıktığımda gözlerim hep komünistleri aradı. Çünkü o dönemin inancı gereği, fıtratımı ve dertlerimi ancak onların anlayabileceğine inanıyordum; dostluğumu komünistlerle kurmak zorundaydım. Zaman geçti, aradığımı tam olarak bulamayınca çıtayı biraz düşürdüm: “Sosyalist olsa da yeter” dedim. Bir süre sonra o da yetmedi, “Sosyal demokratlara yöneleyim” dedim. Baktım ki ideolojik etiketler derde derman olmuyor; “En azından solcu olsun da nasıl olursa olsun” noktasına geldim.

Ve en sonunda, hayatın o yalın ama sert gerçeğiyle yüzleştim: Hiçbir sıfat, hiçbir etiketi taşıyan insan fikren ve ahlaken umduğum gibi çıkmıyordu. Sonunda pes edip içtenlikle şunu söyledim: “Yeter ki iyi insan olsun!”

Evet, geldiğimiz noktada bütün o büyük “izmler”, iddialı sloganlar ve süslü ideolojiler zayıfladı yada geri kaldı; geriye sadece “iyi insan” olma arayışı kaldı.

İyi Olmak Bir Lüks Değildir.

Bugün penceremizden dışarıya baktığımızda öyle tezatlar görüyoruz ki… 

Bir yanda gözlerimizi yaşartan güzellikler, diğer yanda insanlığımızdan utandıran kötülükler. Oysa ikisinin arasında seçim yapmak teoride çok kolaydır. Asıl mesele, kötülüğün bu kadar sıradanlaştığı, her yeri kapladığı bir çağda kötüye bulaşmadan “iyi” kalabilmektir.

Oysa iyi insan olmak sanıldığı gibi çetrefilli, ulvi mertebeler gerektiren bir şey değil; gayet basit ve sıradan bir tutumdur. Kötü olmamak yeterlidir. Zarar vermemek, kul hakkı yememek, başkasının acısına göz kapatmamak… Bu kadar net.

1980’li yılları düşünün. İnsanlığın henüz bu derece yozlaşmadığı, ilişkilerin metalaşmadığı o yıllarda biz birbirimize “iyi olun” diye nasihat etmezdik edini de duymazdık. Çünkü iyi olmak, insan fıtratının doğal bir parçasıydı; özel bir lüks, çaba sarf edilerek ulaşılan bir meziyet değildi. İyi olmak için stratejiler geliştirmez, üzerine felsefeler üretmezdik. İyiydik, çünkü sadece insandık.

İmkânların Dönüştürdüğü Ruhlar…

Peki ne oldu da o günlerden bu günlere geldik?

Düne kadar ekranlarda, kürsülerde, sokaklarda ahkam kesenleri hatırlayın. “Biz faize karşıyız”, “Biz sömürüye karşıyız”, “Biz helal ile haramı ayıranlarız” diyerek ahlak ve vicdan temsilciliği yapanların bugün geldikleri nokta tam bir şaşkınlık ve hayret vesilesidir.

Yıllar içinde tanık olduğumuz şey, sadece bir fikir değişimi değil; devasa bir sermaye ve ruh değişimi oldu. Dünün mağdurları ve ahlak havarileri, bugün ülkenin en zengin, en gücü elinde tutan kesimi haline geldi. Dünün seküler kesimleri ise ekonomik ve sosyal olarak giderek sıkışan, fakirleşen bir topluluğa dönüştü. Büyük iddialarla yola çıkanlar, güçle ve imkânla tanıştıklarında iddialarının altında kaldılar. Söylemler değişti, ilkeler esnetildi, “bizim kötümüz” aklanırken “ötekinin iyisi” görmezden gelindi.

Buradaki en çarpıcı çelişki ise şu mantıkta yatıyor: Bu tür yapılar ve zihniyetler iktidara genellikle seçimle, sandıkla gelirler; ancak güç bir kez elde edildikten sonra iktidarın mantığı değişir. Onlar için güç, sadece yönetilecek bir süreç değil, muhafaza edilmesi gereken varoluşsal bir mevziye dönüşür.

Son söz olsrak diyebiliriz ki; İyi olamıyorsanız kötü olmamak yeterli.

Dünyayı büyük felsefeler veya siyasi doktrinler kurtarmayacak. İdeolojilerin insanı dönüştürme iddiası, gücün ve paranın çekim gücü karşısında mağlup oldu. Bize kalan tek sığınak, her türlü politik kimliğin ve etiketlerin ötesindeki yalın ahlaktır.

Bugün dışarıya baktığımızda karmaşık teorilere ihtiyaç yok. Bir insanın sağcı mı, solcu mu, dindar mı yoksa seküler mi olduğuna bakarak yol yürüyemeyiz. Bugünün dünyasında tek geçerli soru şudur: Bu insan iyi bir insan mı?

Ve unutmayalım; bu devasa bozulmanın ortasında iyi insan olmak için kahraman olmaya gerek yok.

Kötü olmamak yeterli.

İdeolojilerin İflasından sonra “İyi İnsan” Arayışına: Nereden Nereye?

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

0/30 karakter


Giriş Yap

Gazete Ata Ocağı ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!