Klavyenin Başına Geçen Herkes Gazeteci Olursa!

0
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala
featured

Son yıllarda iletişim teknolojilerinin baş döndürücü hızıyla birlikte, bilgiye erişim ve bilgiyi yayma imkânı hiç olmadığı kadar demokratikleşti. Eskiden daktilo başındaki veya haber merkezindeki kısıtlı bir zümrenin elinde olan “kamuoyuna seslenme” ayrıcalığı, bugün akıllı telefonu ve internet bağlantısı olan her bireyin cebine girdi. Kuşkusuz bu durum, ifade özgürlüğü ve toplumsal katılım açısından ülkemiz ve insanlık adına son derece sevindirici, kıymetli bir gelişme.
Ancak ne yazık ki madalyonun bir de karanlık yüzü var: Mecranın doğru kullanılmaması ve mesleki disiplinin yok sayılması.
Bugün sosyal medya platformlarına baktığımızda; önüne gelenin köşe yazarı, önüne gelenin gazeteci edasıyla klavyenin başına geçtiğini görüyoruz. Kişi önce kendi sosyal medya hesabında kişisel kanaatlerini paylaşıyor, ardından bu metinleri internet sitelerine ya da gazetelere servis ediyor. Fakat bu kişinin kim olduğu, hangi yayın organının sorumluluğunu taşıdığı, hangi editoryal süzgeçten geçtiği ya da hangi etik ilkelere bağlı kaldığı koca bir muamma.

Nerede O Eski Telif ve Saygı Kültürü?
İnternet haberciliğinin ve dijital medyanın ilk dönemlerini hatırlayalım. Bir internet sitesi veya gazete başka bir mecradan alıntı yaptığında, belirgin bir meslek etiği işlerdi. Paragrafın başında ya da sonunda açıkça belirtilirdi: “Hürriyet Gazetesi’nden Abdülkadir Selvi’nin bugünkü köşe yazısında belirttiği üzere…” gibi ifadelerle hem yazara hem de o yazıyı yayımlayan yayın organına hakkı teslim edilirdi. 10 siteden 8’i bu kurala titizlikle uyardı.
Bugün geldiğimiz noktada ise tam anlamıyla bir “emek yağmacılığı” ve “kaynak anonimleşmesi” yaşanıyor. Ne kaynak gösteriliyor ne de yazarın bağlı olduğu kurum saygı görüyor.
Daha da tehlikelisi, “Ağzı olan konuşuyor” deyimini aratmayacak şekilde, klavye tutan herkesin kendisini “gazeteci” ilan etmesidir. Belli bir meslek örgütünün sorumluluğunu taşıyan bir insan olarak net bir şekilde ifade etmek gerekir ki; her düşündüğünü yazan gazeteci değildir.

Gazetecilik ile “Gaza Gelip Yazmak” Arasındaki İnce Çizgi…
Gazetecilik, sadece aklına eseni yazmak veya anlık duygusal patlamalarla metin üretmek değildir. Gazeteciliğin yazılı olan ve olmayan belirli bir prosedürü, metodolojisi ve zamansal sürekliliği vardır. Gazeteci; günlük ya da haftalık periyotlarla, olayları teyit mekanizmasından geçirerek, araştırarak, kamu yararını gözeterek ve editoryal sorumluluk bilinciyle hareket eder.
Oysa bugün sosyal medyayı köşe yazarlığı zanneden profillerin önemli bir kısmı;

Akıllarına geldikçe,
Gaza geldikçe veya hırslandıkça,
Belirli bir siyasi partinin ya da odağın militanlığına soyunarak yazıyorlar.
Burada amaç haber vermek, toplumu aydınlatmak ya da günün değerlendirmesini yapmak değildir. Amaç; taraftarı olduğu düşünce adına karşı tarafa vurmak, itibar suikastı yapmak ve kutuplaşmayı beslemektir. Haberin yerini hisler, analizin yerini ise ajitasyon almıştır.

Çözüm: Eğitmek, İlke Koymak ve Disiplin Getirmek…
İfade özgürlüğünün arkasına sığınarak gazetecilik mesleğinin itibarını ayaklar altına alan bu düzensizliğe karşı “Dur” demek, meslek örgütlerinin kaçınılmaz görevidir. Bu kontrolsüz alana bir terbiye, bir vizyon ve etik bir konsept çizilmesi şarttır.
Bu anlayışla, önümüzdeki süreçte İstanbul Gazeteciler Derneği (İGD) bünyesinde kapsamlı bir eğitim ve farkındalık hamlesi başlatmayı hedefliyoruz. Düzenleyeceğimiz panel, konferans ve eğitim programlarıyla;

  1. Dijital Telif ve Kaynak Gösterme Sanatı: Alıntı yapmanın ve hak teslim etmenin dijital çağdaki kurallarını işleyeceğiz.
  2. Haber ile Yorum Ayrımı: Kişisel hırsların ve militanlığın gazetecilik olmadığını, objektif doğrulama süreçlerinin önemini vurgulayacağız.
  3. Sorumlu Dijital Yayıncılık: Sadece bir klavyeye sahip olmanın değil, o klavyeden çıkan her sözün hukuki ve vicdani sorumluluğunu üstlenmenin gerekliliğini genç kalemlere aktaracağız.
    Gazetecilik mesleği, gaza gelerek değil; akılla, adaletle ve etik ilkelerle yapılır. Mesleğimizin itibarını sosyal medyanın ve kontrolsüz dijital mecraların kargaşasına teslim etmemekte kararlıyız. Bu dönüşümden faydalanmak ve mesleğin meşalesini doğru ilkelerle taşımak isteyen herkese kapımız sonuna kadar açıktır.
Klavyenin Başına Geçen Herkes Gazeteci Olursa!

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

0/30 karakter


Giriş Yap

Gazete Ata Ocağı ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!